Tâm lý học trường học còn thiếu công cụ hỗ trợ
100% cán bộ tâm lý tại 17 cơ sở giáo dục thuộc Hà Nội đều nhận thấy một trong những khía cạnh trợ giúp thực hiện công việc mà họ thiếu nhất hiện negative là hệ thống công cụ hỗ trợ hoạt động chẩn đoán/đánh giá trẻ em thanh thiếu niên.
Một tiết Kỹ năng sống dành cho lớp 7 do phòng tâm lý học đường của trường Nguyễn Tất Thành (Hà Nội) tổ chức. (Ảnh: T.P)
Một khảo sát do Tổ Tâm lý học ứng dụng, khoa Tâm lý giáo dục, ĐH Sư phạm Hà Nội thực hiện tại 17 cơ sở giáo dục tại 6 quận và 1 huyện thuộc địa bàn Hà Nội về hoạt động hỗ trợ tâm lý học đường (TLHĐ) cho thấy 88,2% hiệu trưởng thống nhất cho rằng hoạt động giáo dục học sinh không thể thiếu sự tham gia trợ giúp của các nhà TL, 11/17 (64,7%) cơ sở khẳng định sự có mặt của chuyên gia TL không chỉ hỗ trợ cho học sinh khuyết tật, học sinh bình thường mà còn cung cấp hoạt động tư vấn hiệu quả cho phu huynh, học sinh và giáo viên.
Chị P.H.N làm ở một trường Phổ thông liên cấp tại địa bàn huyện Từ Liêm cho biết: Trường của chị “có rất ít và hầu như không có công cụ hỗ trợ chẩn đoán và đánh giá trong TLHTH”. Còn chị N.T.A thuộc cơ sở CTS và GD trẻ Khuyết tật quận Thanh Xuân cho rằng: “Công cụ đo lường trong trường học phổ thông rất cần thiết. Nhà TL học đường thiếu các công cụ đó giống như người đi cày mà không có trâu. Song nếu quá nôn nóng mà sử dụng vội vã những bộ công cụ chưa chuẩn hóa sẽ đưa đến kết quả không mong muốn. Trong trường học dành cho trẻ có nhu cầu đặc biệt, các bộ công cụ càng đòi hỏi nhiều hơn về độ chuẩn theo đặc thù của trẻ khuyết tật”.
Cũng theo khảo sát trên, 27/35 cán bộ TL (77,1%) cho rằng họ thực sự chưa tự tin và thực sự tin tưởng khi sử dụng một số công cụ đánh giá hiện negative cơ sở của họ đang có. Những lý do chính họ đưa ra đó là: bản thân chưa được đào tạo bài bản và sâu về sử dụng công cụ chẩn đoán và đánh giá, các công cụ được tập hợp từ nhiều nguồn và nhiều khi không có cơ sở khoa học rõ ràng (nguồn trích, tên tác giả, thích ứng văn hóa, độ tin cậy, độ hiệu lực, ….). Chị N.L.A thuộc trường THPT thuộc địa bàn quận Ba Đình cho biết: “Chúng tôi chưa được đào tạo chính quy về sử dụng công cụ chẩn đoán và đánh giá, một số công cụ chúng tôi tham khảo và đang dùng thực sự chỉ để bổ sung thêm ít nhiều cho chẩn đoán/đánh giá, vì những công cụ này không cho kết quả đáng tin cậy, không phù hợp với đối tượng; chủ yếu chúng tôi dùng phương pháp phỏng vấn, điều tra, quan sát… thay cho các công cụ còn thiếu và chưa có”.
Hầu hết các cơ sở đều đang tiến dần tới hoạt động ngày càng chuyên nghiệp, có cơ sở khoa học. Tuy nhiên để làm được như thế, 22/35 (62,9%) cán bộ TL đang làm việc tại 12 cơ sở đều nhất trí cho rằng ngoài việc họ phải được đào tạo và hiểu biết nền tảng lý luận về TL-GD vững chắc, họ còn cần được học sâu về TLHTH- về hoạt động ứng dụng TLGD; đặc biệt là rèn luyện kỹ năng sử dụng các công cụ chẩn đoán/đánh giá học sinh, phụ huynh và các khách thể có liên quan trong quá trình trợ giúp TL.
Chuyên gia Tâm lý-Giáo dục Han outpost Esch và Marja Hodes (Hà Lan) đang giảng dạy cho các giảng viên ngành Tâm lý học trường học và ngành Giáo dục đặc biệt tại trường ĐH Sư phạm Hà Nội.
Ngoài ra, các hoạt động thúc đẩy sự phát triển và hoàn thiện các chương trình đào tạo cũng được chú trọng với sự khích lệ từ các chuyên gia nước ngoài: “Học viên Việt Nam có tinh thần cầu thị, ham học hỏi nhằm giải quyết những khó khăn hiện tại và đầu tư trí tuệ để nghiên cứu thích ứng các bộ công cụ chẩn đoán, đánh giá của nước ngoài – những bộ công cụ chưa phù hợp về văn hóa, chưa thực sự có độ tin cậy khi dùng cho người Việt Nam”, chuyên gia TLGD Marja Hodes, giảng viên ĐH Armsterdam, giám đốc chương trình quốc gia hỗ trợ và trị liệu gia đình của Hà Lan cho biết.
